بعد از اين قضيه يعنى از حدود پانصد و نود تا حملهء مغول و هنگام ورود ايشان به شهر رى حنفيان و شيعيان رى قدرت و قوت سابق را از دست داده و ديگر توانائى و نفوذ كلمهء زيادى نداشتند بلكه مقهور شافعيان بودند ، براى ملاحظهء شواهد تاريخى اين قسمت بكتب تواريخ ( كامل ابن اثير و غيره ) رجوع فرمايند پس معلوم شد كه جواب آن عاقل كه مورد سؤال ياقوت بوده ناظر ببعد از سال پانصد و نود است و بيانات قاضى شوشترى ( ره ) كه مأخوذ از كتاب نقض است ناظر به زمان تأليف نقض و ما قبل آنست و هر يك در جاى خود درست است . تنبيه بر مطلب مهمى اما اينكه در كلام ياقوت ( نقلا از بعضى عقلا ) ذكر شده است كه نزاع ميان شيعيان و حنفيان رى روى داده است تاكنون بخاطر ندارم كه در جائى ديده باشم و حالا هم فرصت مراجعه بمآخذ و مدارك اين مطلب را ندارم و نظر بكثرت علاقه و شدت ارتباطى كه بشواهد مذكوره در كتب آن زمان مخصوصا كتاب نقض معلوم مىشود يكى از آن جمله پناهنده شدن قاضى ابو العلاء صاعد رئيس حنفيان اصفهان است بخانهء عز الدين يحيى بعد از فرار خود از تعدى شافعيان اصفهان چنان كه تفصيل اين در تعليقات ديوان قوامى ذكر شده است ( ص 224 و 231 - 232 ) بعيد به نظر مىآيد ليكن اين استبعاد تا وقتى قوت دارد كه يك شاهد تاريخى در ميان نباشد پس هر كه طالب تحقيق اين مطلب باشد خودش بمقام آن بر آيد . اينكه قاضى ( ره ) در آخر بيانات خود فرموده : « چه صاحب فضايح در مقام تعريض بشيعهء رى گفته كه : مذهب شهر ( تا آخر كلام او ) » اشاره به آنست كه شيخ عبد الجليل ( ره ) در كتاب نقض نقلا عن بعض فضائح الروافض ذكر كرده است ( ص 489 ) به اين عبارت : « آنگه گفته است : فصل بدان كه مذهب شهر نبايد داشتن نه هر كه در قم و كاشان و سبزوار و نيشابور باشد و از محلتهاى رى در مصلحكان « 1 » و زاد مهران باشد بايد كه رافضى باشد مذهب حق بايد داشتن و تبع هوى « 2 » نبودن نه از بهر آن را « 3 » كه در رى اغلب رافضىاند بهتر بود اگر چه بعدد بسياراند » . چنان كه از اين كلام صريحا برمىآيد مصلحكان و زاد مهران دو محلهء معروف بزرگ شيعه‌نشين رى بوده است و نگارنده در تعليقات نقض ( ص 186 و 489 ) وعده كرده است كه تحقيقات لازمه را دربارهء اين دو محله در تعليقات آخر كتاب بعرض خوانندگان محترم برساند اينك در اينجا قبلا بموارد ذكر آن دو محله در كتاب نقض بنقل عين عبارت شيخ عبد الجليل ( ره ) اشارت كرده سپس بنقل بيانات ديگران كه مربوط به اين دو محله است مىپردازد :

--> ( 1 ) در نسخه « مصلحگاه » . ( 2 ) در نسخه بغلط « تيغ هوا » چاپ شده است . ( 3 ) « را » در اين مورد براى تأكيد است و در كلمات فصحاى اين زمان بطور وفور به كار رفته است فراجع ان شئت .